|
نمایشگاه آثار اولین کاریکاتوریست مطبوعاتی اصفهان کاریکاتور مطبوعاتی سند تاریخی استیکشنبه 12آذر 1385- سال اول – شماره 18 - صفحه 14(صفحه فرهنگ) شنبه چهارم آذرماه 1385 ،ساعت چهاربعد از ظهر،تعداد زیادی از علاقمندان کاریکاتور در نقش خانه حوزه هنری اصفهان دور هم جمع شدند تا نمایشگاه آثار " نخستین کاریکاتوریست مطبوعاتی اصفهان"را ببینند.قاعدتا "مراسم افتتاح "ای درکار نبود و آقای تمیزی یک کاربسیار جالب انجام داده بودند ،همه صحبتهایشان را به صورت مکتوب در چند تابلوی ابتدایی گفته بودند و در جواب درخواست مصاحبه ،راحتترین کار ارجاع دادن این جانب به آن تابلوها بود ولی خب چون قاعدتا امکان ندارد که کسی بتواند از دست خبرنگاری فرار کند ،در طول بازدید از نمایشگاه ،تاحدی سوالاتم را پرسیدم ! "از همان سال 1373 که تازه کاریکاتور را شروع کرده بودم ،علاقه خاصی به تمرکز روی یک موضوع خاص داشتم .تمام فکر را روی یک نقطه جمع کردن خیلی جالب است .اولین موضوعی که به عنوان پروژه برای خودم تعریف کردم سربازهای هخامنشی یا به عبارتی ،چیزهای زیبایی که در تخت جمشید داریم یا داشتیم (!)بود .تصاویر را خوب می دیدم و بعد با آنها شوخی می کردم .در آن ابتدای کار یادم نیست که طنز تلخی کشیده باشم .موضوع پایان نامه سال چهارم دبیرستانم نیز همین بود اما تصویر سازی بود و گرافیک .در ضمن ناگفته نماند که 20 هم گرفتم !از همه اساتیدم در هنرستان متشکرم آقایان علی احمدی ،منصور دادمهر و...و محمد موحدیان عطار که درسال 73 با فرستادن من به هفتمین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان سراسر کشور ،راه مهمی را در مسیر هنر کاریکاتور برایم رقم زد .خیلی از اساتید دیگری هم بودند که حتی وجودشان آموزنده بود چه در طول هنرستان و چه قبل از آن مثل خانم طباطبایی ،معلم کلاس اول دبستان و محمود نیکبخت معلم کلاس آخر دوره راهنمایی ..."متن بالا گزیده ای از صحبتهای مکتوب " موسس و مدیر خانه ی کاریکاتور اصفهان "بودکه در دومین تابلوی نصب شده در نمایشگاه نوشته شده است .در این تابلوها مسیر زندگی هنری آقای تمیزی به زبان تغریبا طنز ترسیم شده ،از شروع کار تا زمان حال . "موسس و عضو هیئت مدیره انجمن سه رخ " درهنرستان هنرهای زیبای اصفهان رشتهی گرافیک خوانده و پنج سال بعد در رشته هنرهای نمایشی دانشگاه سوره اصفهان قبول شد ." سال اول دانشگاه هیچ ربطی بین هنرهای تجسمی و هنرهای نمایشی ندیدم و حضورم را دراین رشته بی مفهوم می دانستم اما به واقع این طور نبود .نمایش سه اصل مهم دارد که اگر یکی از آنها نباشد چیزی به مفهوم دقیق نمایش اتفاق نخواهد افتاد .بازیگر ،صحنه ،تماشاگربه نظرم کاریکاتور،تنها هنری در بین هنرهای تجسمی است که با واژه هایی زدیک به آن سه اصل موجود در هنر نمایش ،حضور خود را به دنیای هنر معرفی کرده است .کاریکاتوریست ،اثر،مخاطب هنرهای دیگر این طور نیست . می شود در کنج خانه نشست و طرحی زد و نگاه داشت .چه مخاطب داشته باشد و چه نداشته باشد .اما کاریکاتوری که دیده نشود هیچ وقت دیده نخواهد شد!از عناصر مشترک بین نمایش و کاریکاتور نیز کاراکتر(شخصیت)است.شناخت و تحلیل شخصیت ،سعی در برقراری ارتباطش با بیننده ،پرداختن به رفتارش و...خلاصه سعی کردم از رشته ای که در آن قبول شده بودم . استفاده مطلوبی ببرم.راستی در طول این 6 سال تحصیل توانستم چندتایی نمره بالاتر از 17 بگیرم البته بیشتر از این هم نمی خواستم نمره بگیرم چون ممکن بود ریا بشود!" کاریکاتور هنر نو ظهوری نیست ولی به گفته "نخستین کاریکاتوریست مطبوعاتی اصفهان"اوج حضور و رونقش درمطبوعات ایران از سال 76 آغاز شد ." سال 76 این امکان را به وجود آورد که رنسانسی در کاریکاتور و به ویژه کاریکاتور مطبوعاتی رخ دهد و این همان اتفاقی است که در هر صد سال یک بار رخ می دهد .کاریکاتورها به صفحه اول آمدند و کاربه جایی رسید که حرف اول را می زدند ...کارمطبوعاتی ام را از همان سال 76 با هفته نامه های سراسری صدا ،سپیده ،امید جوان و هفته نامه های محلی تندر ،نصف جهان ،پیام و همشهری اصفهان شروع کردم .به واقع همه چیز بوی ژورنال می داد .همه چیز داغ داغ بود و به روز .هیچ وقت خبر تازه نایاب نمی شد .هیچ وقت خبری هم بیات نمی شد .هر9 روز یک اتفاق و این شوخی بردار نبود .طراحی ،رنگ کامپیوتری و ارسال .اما کاریکاتور مطبوعاتی فقط می تواند مثل سندهای تاریخی عمل کند.کاریکاتوریستش هم تنها یک وقایع نگارمی شود و قدرتش در شکارموضوع ،پرداخت سریع و اجرا خلاصه می گردد.به قول"آرتیست "ها ،بار "آرت"کارها ریزش می کند ." در بین همه آثار موجود در نمایشگاه ،تعداد کارهای رنگی بسیار کمتر از کارهای رنگ نشده است ،آقای تمیزی دراین باره می گوید : کاررنگی اگر موضوع را زیرمجموعه خود نکندو تکنیک خوبی داشته باشد خوب است .اما کار رنگ نشده برایم جالب تر است .یکی از نکات جالب توجه کارهای آقای تمیزی ،کمبود کاریکاتورهای چهره دربین آثارشان است .چرا ؟ "زیاد روی کاریکاتور چهره کار نکردم .بیشتر دوست دارم کاریکاتور چهره را ببینم تا بکشم .به همین خاطر به مردم زیاد نگاه می کنم !کاریکاتور چهره را از دومنظر می توان دید .اول این که تنها برای خنداندن کارشده اند و دوم این که قرار است وظیفه ای غیر از خنداندن را به دوش بکشند .دومی را بیشتر می پسندم ." یکی از اصلی ترین اهداف برپایی نمایشگاههای هنری ،نقد آثار به وسیله هنرمندان صاحب نظر صنف مربوطه است .آقای" وحیدشریفی "یکی از کاریکاتوریستهای شناخته شده اصفهان ،نیز برای بازدید از نمایشگاه آمده بودند ،این فرصت را مغتنم شمرده و از ایشان درباره نمایشگاه سوال کردم :" این نمایشگاه سیر تحول کارهای مهدی تمیزی ( از سال حدود 74، 75 تا به حال )است. چندتایی به صورت متن است که در آنها توضیح داده که چه روالی را طی کرده وتعدادی هم آثارش است که در این کارها سیر تحول خطهایش وبه خصوص شخصیت خطش را می بینیدو متوجه می شوید که هرچه پیشرفت کرده ،به یک کاراکتر خاص رسیده ( چه از نظر جنس خطش و چه از لحاظ موضوعاتی که به سراغشان می رود و زبان و لهجه خاص طنزی که برای خودش انتخاب کرده) و الان که داریم با هم حرف می زنیم مهدی تمیزی دارای یک کاراکتر خاص هنری شده و راه خودش را پیدا کرده به این ترتیب که نه می توانیم بگوییم از کسی در کارهاش رد پایی است یعنی الگو گرفته نه کسی را مشابهش می بینیم در کاریکاتوریستها. در ضمن جنس طنزش نه طنز سخیف و پیش پا افتاده ای است که فقط با یک لبخند زدن تمام شود و نه خیلی طنز سیاه و تلخی است که آدم را به گریه وادارد درضمن این که شوخ طبعی درآنها می بینید ، تفکر و فلسفه ای هم پشتش نهفته است ودر آخر هم برایش آرزوی موفقیت می کنیم..". در بیوگرافی "دبیر سرویس اولین صفحهی طنز و کاریکاتور در مطبوعات اصفهان " کلماتی چون "اولین "و "نخستین"زیاد می بینید که متصل شده اند به کلماتی چون "مطبوعات "،"اصفهان "،"طنز"و "کاریکاتور"!از سال 76 تدریس کاریکاتور را درحوزه هنری شروع کرد و سال 81 بود که به مناسبت سال گفت و گوی تمدن ها ، 40کاریکاتور مطبوعاتی سه سال گذشته اش را درنمایشگاهی به نام"هیچ جز بار سکوت "به نمایش گذاشت که اولین نمایشگاه کاریکاتورهای مطبوعاتی در استان اصفهان نام گذاری شد و آقای مهدی تمیزی به عنوان نخستین کاریکاتوریست مطبوعاتی استان اصفهان شناخته شد. اولین ویژه نامه طنز و کاریکاتور درمطبوعات اصفهان را برای نوروز 81 آماده کرد که هفته نامه پیام آن را به چاپ رساند.سپس در هفته نامه نصف جهان از همان سال 81 اولین صفحه طنز و کاریکاتور را به همراه گروهی از هنرمندان اصفهانی راه انداخت و این نخستین باری بود که یک گروه مطبوعاتی طنزبه صورت حرفه ای در اصفهان دور هم جمع می شدند ولی داستان به همین خوبی پیش نرفت این قسمت از داستان را مستقیما از روی تابلوی سوم نمایشگاه برایتان نقل می کنم :"در همین صفحه بود که وحید شریفی کاریکاتوری از خسرونشان (مدیر کل وقت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان )چاپ کرد و به مدیرکل و معاونانش که به اصفهان کوچ کرده و رسومشان صدها کیلومتر از جغرافیا و فرهنگ اصفهان فاصله داشت ،برخورد.اگر او مدیرکل اداره ای غیراز این بود به نوعی ناراحتی اش قابل هضم بود ،خلاصه به این دلیل یا هردلیل دیگر ،انجمن کاریکاتور اصفهان بسته شد .." .خبرنگار صدا و سیما از " موسس و مدیر خانه ی کاریکاتور اصفهان"درباره انجمن کاریکاتور اصفهان سوال کردو آقای تمیزی که هم اکنون مانند خیلی از هنرمندان شهرستانی ،درتهران زندگی می کند ،پاسخ داد :" انجمن کاریکاتور اصفهان بعد از این که در سال 73 بچه های کاریکاتوریست دور هم جمع شدند و یک کانون کاریکاتور راه انداختند،سال 78 تشکیل شد و لی متاسفانه به خاطر کج سلیقگی و عدم فهم صحیح مسئولین، این انجمن 4 سال بعد متوقف شد. انجمن کاریکاتور اصفهان اولین انجمن رسمی ایران بود که در رشته کاریکاتور تاسیس و ثبت شد. امروز هم تمام مشکلات (درهمه شهرستانها)به دلیل عدم فهم صحیح است .اگر که همه آگاهی هایی که در تهران است در شهرستانها نیزبه وجود بیاید ،دلیل ندارد که هنرمندان از شهر خودشان دور بشوند و بخواهند که در پایتخت زندگی کنند. امیدوارم که روزی بیاید که کسانی که به پایتخت رفته اند دوباره به شهر خودشان برگردند." .مهدی تمیزی درمورد کاریکاتوریستهای اصفهانی و فضای کار در این شهر تا کید می کند که کاریکاتورستهای خوبی وجود دارند اما امکانات لازم برای کارکردن نیست. "مطبوعه داریم ،روزنامه داریم خوشبختانه، ولی متاسفانه مدیر مسئولان یا اربابان جراید اجازه نمی دهند که اینها به راحتی کارکنند البته منظورم از راحتی این نیست که هر چیزی که می خواهند بکشند ،بالاخره درهرچیزی گزینشی وجود دارد ولی این سختگیری ها باید کمتر شود.کاریکاتوریستهای اصفهان هفته ای یک بار دورهم جمع می شوند ، فضای خوبی است ولی هیچ وقت نمی شود که هنرمندا ن جامعه ای بدون پشتیبانی و مساعدت مسئولین بتوانند کارکنند. کسی درآمد هنگفتی ندارد اصلا .درآمد مادی درکارنیست ،اگر بخواهیم ریالی حساب کنیم ،خیلی بیش از این حرفها ، شخص، چشم و انگشت و وقت خودش را صرف این کار کرده .دلم می خواهد روزی برسد که هنرمندان دراصفهان ،تهران و بقیه شهرستانها از حمایت مسئولین برخوردار شوند." نمایشگاه ،نسبتا شلوغ است هنرمندان و دوستان آقای تمیزی با جعبه شیرینی و دسته گل آمده اند ،چیزی هم به پایان اولین روز نمایشگاه نمانده پس فقط دو سوال کوتاه دیگر می پرسم. آقای تمیزی ،نظرخودتان درمورداین نمایشگاه چیست ؟ببینید !نمایشگاه انفرادی یک حسن دارد، این که انسان مثل یک متهم ،دقیقا مورد قضاوت قرارمی گیرد ،یعنی قرارنیست کنارکارش کارکس دیگری ای باشد و ذهنها منحرف شود ،پوستر،کارتها ،آثار وحتی نورپردازی و نظافت نمایشگاه ،همه چیز متعلق به یک نفراست . این که خودم نقد می شوم خیلی خوب است ولی متاسفانه در اصفهان این اتفاق نمی افتد ،به این دلیل که در اصفهان ، رودربایستی ها هنوزخیلی زیاده برای نقد و بررسی آثارحتی هنری وحتی هنرمندان نقاشی که خیلی هستند ،درتهران این اتفاق خیلی بهتر رخ می دهد ...اما هیچ کس قصد ندارد که از نمایشگاهش راضی باشد یعنی هرکس از کارخودش راضی باشد ،مردوداست .به این دلیل که حتما بهتر از این می توانسته باشدولی خب تا این حدش را توانسته ایم بگذاریم . چند درصد راضی هستید ؟ "حدود 40 درصد.اگر می گذاشتند کارهایی که خودم دوست داشتم رادرنمایشگاه بگذارم ،می شد 50 درصد ...البته نه من که هر آرتیسیتی نمی تونه کارهایی که واقعا برای دلش کشیده را بگذارد چون هم خودمان درزمان خلق اثر، دچارخودسانسوری هستیم هم وقتی که اثر خلق می شود به سانسور می افتد ...اگر محیطی بود که فقط قرار بود هنرمندان بیایند،کج فهم ها و کج سلیقه ها، آنهایی که برداشتهای اشتباه می کنند نیایند خیلی بهتر بود .ولی متاسفاتنه نمی شودو احتمالا حالا حالا ها هم این اتفاق نمی افتد ،می دانید چه قدر خوب بود که جایی مثل دانشگاه هنر درهرشهری می شد پاتوق آثاری که سانسور نمی شدند ولی وقتی که ما می رویم در کتابخانه دانشگاه هنر و می بینیم که روی عمده آثار برجسته جهان عکس چسبیده و فرق بین مستهجن در هنر و مستهجن در اجتماع هنوز درک نمی شود خوب آن جا نمی شود این کاررا انجام داد جای دیگر هم نمی شود . درپایان گزارش بهتر است به این متن نوشته آقای تمیزی درمورد نمایشگاه خودشان اشاره کنم که متن جالبیست متناسب با یک نمایشگاه کاریکاتور!" نمایشگاه حاضر ،مجموعه ای از کاریکاتورهای مطبوعاتی و غیر مطبوعاتی می باشد .استفاده از رنگ در میان کارهای مطبوعاتی تنها ابزاری بوده برای سرعت عمل .کاریکاتورهای غیرمطبوعاتی به طور دقیق ،آثار شخصی من است .درمیان این آثار به دوموضوع "جنین"و "زن"پرداخته شده که چند اثر از این دو پروژه در نمایشگاه وجود دارد.از این که زحمت کشیدید و آمدید متشکرم .اگر نبودم با یک چیزی که بعدا بشود پاکش کرد روی در بنویسید "آمدیم ،نبودید"اسم خودتان را هم بنویسید .اگر عمری بود ،خدمتتان می رسم !" 
|
لينک ثابت